فقه زنان / کاوشی در الگوی سوم زن

فقه زنان / کاوشی در الگوی سوم زن

بررسی فقهی - حقوقی نشوز مردان با محوریت آیه 128 سوره نساء

نوع مقاله : مقاله علمی تخصصی

نویسندگان
1 طلبه/حوزه علمیه
2 دانشیار گروه معارف اسلامی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان
3 کارشناس ارشد علوم قرآن و حدیث دانشگاه خوارزمی؛ طلبه سطح 3 تفسیر و علوم قرآن مدرسه علمیه تخصصی الزهرا(س)
10.22034/osz.2025.1168.1026
چکیده
همسرآزاری مردان به عنوان یک پدیده پنهان جهانی شناخته می‌شود که با افزایش آگاهی و شناخت در جامعه می‌توان به کاهش آن کمک کرد. در جامعه مسلمان ایرانی، یکی از راه‌های اساسی برای دستیابی به این شناخت، استفاده از آموزه‌های قرآنی است. این پژوهش به دنبال بررسی جنبه‌های فقهی و حقوقی همسرآزاری است که دراصطلاح قرآن با عنوان «نشوز» مطرح شده است. مفهوم نشوز در اصطلاح مشهورفقها ، معمولاً به عدم تمکین زن نسبت داده می‌شود، اما در این پژوهش، با توجه به آیه 128 سوره نساء ، نشوز مردان نیز مورد بررسی قرار می‌گیرد. در شرایطی که مرد از وظایف شرعی خود مانند پرداخت نفقه، انجام وظایف زناشویی و سایر تعهدات کوتاهی کند، به عنوان ناشز شناخته می‌شود. زنان می‌توانند در برابر نشوز مردان با روش‌هایی مانند پند و نصیحت، درخواست حقوق خود، یا مراجعه به مراجع شرعی اقدام نمایند. با این حال، بسیاری از زنان به دلیل ناآگاهی یا فقدان ضمانت‌های اجرایی مناسب نمی‌توانند از این حقوق خود بهره‌مند شوند. این مقاله به روش تحلیلی، تلاش دارد تا مفهوم واقعی نشوز و پیامدهای حقوقی آن را از دیدگاه فقهی تبیین نماید و نشان دهد که این احکام عمومی بوده و زنان نیز می‌توانند با توجه به حقوق خود، راه‌های احقاق آن را دنبال کنند.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Jurisprudential-legal review of Mardan magazine focusing on verse 128 of Surah Nisa

نویسندگان English

Mozhdeh Jamalipour 1
Seyyed Mohammad Hossein miri 2
somayeh jafari 3
1 Talabe/hoze
2 دانشیار گروه معارف اسلامی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان
3 کارشناس ارشد علوم قرآن و حدیث دانشگاه خوارزمی؛ طلبه سطح 3 تفسیر و علوم قرآن مدرسه علمیه تخصصی الزهرا(س)
چکیده English

همسرآزاری مردان به عنوان یک پدیده پنهان جهانی شناخته می‌شود که با افزایش آگاهی و شناخت در جامعه می‌توان به کاهش آن کمک کرد. در جامعه مسلمان ایرانی، یکی از راه‌های اساسی برای دستیابی به این شناخت، استفاده از آموزه‌های قرآنی است. این پژوهش به دنبال بررسی جنبه‌های فقهی و حقوقی همسرآزاری است که دراصطلاح قرآن با عنوان «نشوز» مطرح شده است. مفهوم نشوز در اصطلاح مشهورفقها ، معمولاً به عدم تمکین زن نسبت داده می‌شود، اما در این پژوهش، با توجه به آیه 128 سوره نساء ، نشوز مردان نیز مورد بررسی قرار می‌گیرد. در شرایطی که مرد از وظایف شرعی خود مانند پرداخت نفقه، انجام وظایف زناشویی و سایر تعهدات کوتاهی کند، به عنوان ناشز شناخته می‌شود. زنان می‌توانند در برابر نشوز مردان با روش‌هایی مانند پند و نصیحت، درخواست حقوق خود، یا مراجعه به مراجع شرعی اقدام نمایند. با این حال، بسیاری از زنان به دلیل ناآگاهی یا فقدان ضمانت‌های اجرایی مناسب نمی‌توانند از این حقوق خود بهره‌مند شوند. این مقاله به روش تحلیلی، تلاش دارد تا مفهوم واقعی نشوز و پیامدهای حقوقی آن را از دیدگاه فقهی تبیین نماید و نشان دهد که این احکام عمومی بوده و زنان نیز می‌توانند با توجه به حقوق خود، راه‌های احقاق آن را دنبال کنند.

کلیدواژه‌ها English

نشوز
تمکین
نشوز مردان
نفقه
دوره 2، شماره 2
آبان 1404
صفحه 101-122

  • تاریخ دریافت 16 اسفند 1404
  • تاریخ بازنگری 18 مهر 1404
  • تاریخ پذیرش 18 شهریور 1404